حسن حسن زاده آملى
326
هزار و يك كلمه (فارسى)
مثلا رسول الله صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده است : « تنام عينى و لا ينام قلبى » قلب عقل و روح است ، و روح مظهر اسم اعظم لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ است . چشم به خواب مىرود - يعنى خواب عارض بدن مىشود - نه روح ، و روح هميشه بيدار است . آدم خوابيده را صدا مىزنى و جواب مىدهد ، جوابدهنده روح بيدار است . حديث مذكور را رسول اللّه در وصف انسان آورده است نه براى مقام خاصّ خودش ، اعنى هر انسان آگاه را رسد كه بگويد : « تنام عينى و لا ينام قلبى » . در إلهى نامه گفتهام : إلهى تا به حال مىگفتم لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ ، الآن مىبينم مظهرش را هم لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ كه به تفسير انفسى كريمه پى بردهام . اى عزيز اگر روح بخوابد بدن تباه مىشود زيرا كه نگاهدارنده بدن است . در تفسير منهج الصادقين و غيره ، در ضمن كريمه لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ از آية الكرسى ، از حضرت رسول اللّه ( صلوات الله عليه ) روايت شده است كه : قوم موسى وى را گفتند : هل ينام ربّك ؟ آيا خداى تو را خواب باشد ؟ فرمود بار خدايا به مقوله اين جماعت عالمى ، خطاب آمد كه اى موسى تو را بر اين تنبيه كنم ، يك شبانه روز خواب مكن . موسى امتثال امر الهى كرده يك شبانه روز خواب نكرد ، پس فرشتهاى فرستاد با دو شيشه تنگ ، و گفت : خداى تعالى مىفرمايد : « امشب اين دو شيشه را در دست نگه دار تا روز شود » موسى به حكم الهى آن شيشهها را در دست نگاه داشت و خود را ضبط مىكرد تا خوابش نبرد ، عاقبة الأمر خواب بر او غلبه كرد ، و دستهايش بهم باز آمده شيشهها بر يكديگر خورد و شكسته شد ، موسى از خواب درآمد و شيشهها را شكسته ديد ، پريشان شد ، جبرئيل آمد و گفت : حق ( سبحانه ) مىفرمايد كه « تو در خواب دو شيشه را نگه نمىتوانى داشت اگر من بخوابم آسمان و زمين را كه نگه دارد ؟ ! » . و همچنين در مثل اين روايت دقّت شود : انّ رجلا أتى على بن الحسين عليهما السّلام و عنده أصحابه ، فقال له : « ممّن الرجل ؟ » قال : أنا منجّم قائف عرّاف . فنظر إليه ثم قال : « هل أدلّك على رجل قد مرّ منذ دخلت علينا في